elementy systemu unit-dose Drukuj Email

Wdrożenie systemu unit-dose w placówce medycznej poprzedzone jest przeprowadzeniem szeregu analiz i wywiadów z użytkownikami. W doborze elementów systemu brane są pod uwagę m.in.:

  • wielkość, struktura, profil i otoczenie placówki medycznej,
  • charakterystyka gospodarki lekowej - wielkość zużycia leków, rodzaj zamawianych leków, szerokość i zmienność asortymentu,
  • infrastruktura komputerowa szpitala,
  • infrastruktura apteki szpitalnej - niejednokrotnie obiekt apteki szpitalnej wymaga wielu adaptacyjnych,
  • drogi komunikacyjne wewnątrz szpitala oraz posiadanie wind, lokalizacja oddziałów w wielu lub jednym budynku,
  • plany rozbudowy i rozwoju placówki medycznej,
  • chęć do zmian wśród personelu apteki, lekarzy i farmaceutów.

W zależności od wyniku analiz proponuje się konkretne rozwiązania. Kluczowy w obiegu informacji i leków jest system informatyczny. Jednak jego wielkość i ilość instalowanych modułów zależy od tego, czy szpital posiada już system zarządzający informacją o pacjentach. Rodzaj, wielkość i ilość urządzeń pakujących, deblistrujących i kontrolnych dobiera się w zależności od wielkości zużycia leków i receptariusza. Urządzenia transportowe zależą od infrastruktury i wielkości placówki. Są również pochodną częstości i jakości zleceń. W mniejszych placówkach proponuje się również rozwiązania półautomatyczne. Jednakże najwięcej korzyści otrzymuje się wdrażając pełny system unit-dose, w którym komputery są również ważne jak urządzenia pakujące.

System informatyczny stanowi jądro dystrybucji dawek indywidualnych leków dla pacjentów. System informatyczny spina wszystkie elementy w jedną funkcjonalną całość. Umożliwia zlecanie lekarzom dawek indywidualnych dla swoich pacjentów. Dzięki systemowi farmaceuci kliniczni mogą walidować zlecania, a apteka szpitalna na podstawie zatwierdzonych zleceń przygotowuje dawki indywidualne i wysyła je wózkami transportowymi na odpowiednie oddziały. Pętla informacyjna wraca na oddział, gdzie leki są podawane pacjentom przez zespół pielęgniarski, co również znajduje swoje odzwierciedlenie w systemie. System informatyczny wyposażony jest w specjalne moduły wiedzowe ułatwiające wykrywanie interakcji lekowych, polipragmazji czy zgodność z obowiązującym w danym szpitalu receptariuszem i protokołami leczniczymi.

Urządzenia pakujące przeznaczone są do pakowania leków twardych (tabletek, kapsułek, itp.), proszków oraz innych takich jak ampułki, strzykawki, worki do wlewów. Najwięcej korzyści przynosi zastosowanie urządzeń pakujących tabletki. Maszyny takie mogą pakować również leki nietypowe, a także połówki czy ćwiartki tabletek. Maszyna pakująca pracuje w systemie unit-dose, tj. jedna tabletka do jednej saszetki, multi-dose, tj. wiele tabletek tego samego rodzaju do jednej saszetki lub combi-dose, tj. wiele rodzajów tabletek do jednej saszetki. Ta ostatnia opcja jest stosowana najczęściej. Urządzenie jednocześnie nadrukowuje na saszetkę z lekami dla pacjenta istotne informacje, np. imię i nazwisko pacjenta, pesel pacjenta, lokalizacja w szpitalu (oddział, sala), nazwy zapakowanych leków i ich dawkowanie, sposób zażycia leków (np. na czczo), kod kreskowy. Można ustalić również drukowanie dodatkowych informacji.

Urządzenia deblistrujące są rzadziej wykorzystywane niż maszyny pakujące. Jednakże w dużych placówkach okazują się niezbędne. Obecnie w Polsce nadal jest zbyt mało leków pakowanych w słoiki, a przeważają leki w blistrach pakowane na jedną kurację dla pojedynczego pacjenta. Przed umieszczeniem leków w kasetach maszyn pakujących tabletki muszą być wyjęte z blistrów. Manualne rozpakowanie leków trwa zbyt wolno i niesie ze sobą ryzyko uszkodzenia tabletki. Deblistrownice są popularne, gdyż są tanie, a ich zastosowanie oszczędza czas i koszty procesu.

Urządzenia kontrolne sprawdzają się w dużych placówkach, gdzie kilkukrotna kontrola wyszkolonych farmaceutów zabiera zbyt wiele czasu. Gotowe, poporcjowane leki w saszetkach poddawane są skanowaniu. Obraz porównywany jest ze wzorcem z biblioteki leków. Cały proces kontroli jest bardzo szybki i wydajny.

Wózki transportowe to rozwiązanie usprawniające dystrybucję leków przygotowanych dla pacjentów. Logistyka organizowana jest zależności od procedur wewnątrzszpitalnych. Wózki zazwyczaj kursują wahadłowo pomiędzy apteką o oddziałami. Wózek wyposażony jest w przegródki i kosze z identyfikatorami pacjentów. Posiada również większe przegrody  przeznaczone na drobny sprzęt medyczny, płyny i inne produkty dostarczane z apteki na oddział.

System kodów kreskowych usprawnia procesy logistyczne. Weryfikacja kodem kreskowym może odbywać na kilku etapach. Najważniejszy to kontrola właściwego umiejscowienia kaset z lekami w maszynach pakujących. Kolejne to potwierdzenie wydania leków z apteki, ich przyjęcia na oddział oraz wydania leków konkretnemu pacjentowi i ich spożycia. W najbardziej zaawansowanych systemach pacjent jest identyfikowany za pomocą kodu umieszczonego na bransoletce noszonej na ręce w czasie pobytu w szpitalu. Zastosowanie systemu kodów kreskowych zmniejsza ryzyko wystąpienia błędu, przyspiesza i automatyzuje pracę.

Urządzenia peryferyjne dają większą swobodę pracy użytkownikom systemu. Zastosowanie palmtopów umożliwia lekarzom i pielęgniarkom pracę przy pacjencie. Ci pierwsi mogą szybko zlecić lub zmodyfikować terapię już w trakcie obchodu, a pielęgniarki na bieżąco mogą nanosić informacje o reakcji pacjenta na leki. Farmaceuci kliniczni uzyskują możliwość pracy na oddziale, czyli poza apteką szpitalną.